Pomniki ofiar II wojny światowej Drukuj

Na terenie gminy Mniów  znajdują się dwa pomniki poświęcone ofiarom II wojny światowej: w Serbinowie i na Raszówce.

 

            Wielu ludzi z Serbinowa zginęło w latach  1939-1945. Najwięcej ofiar zabito dnia 26.05.1943r., kiedy to pojmano 12 osób i zamknięto w domu Władysława Kruka. Budynek został podpalony i wszyscy spłonęli. Aby zagłuszyć krzyk palonych ludzi Niemcy uruchomili silniki dwóch samochodów, a przez okna wrzucili granaty.

 

            W międzyczasie żandarmi i SS-mani przebywający w Mniowie wybrali mały domek na Raszówce. Z domu wypędzono Marię Dąbrowską wraz z dwojgiem dzieci, a poszczególne grupy pacyfikacyjne zaczęły przywozić zatrzymanych z objętych akcją wsi.

 

„Gdy do domu (...) wprowadzono już wszystkich 33 aresztowanych, wówczas drzwi zamknięto na skobel i związano drutem; żandarmi (...) rozbiegli się, ze wszystkich stron otaczając dom i zamkniętych w nim ludzi. (...) Przed rowem ustawiono dwa karabiny maszynowe: jeden wycelowany w okno domu, drugi w kierunku kieleckiej szosy. Z podwórza przyniesiono kilka naręczy jodłowych i sosnowych gałęzi, które gospodarz przygotował na opał; „ogacono” nimi dom. To samo uczyniono z przyniesionymi z sąsiedniej stodoły snopami słomy.

 

            Gałęzie i słomę podpalono!

 

            Powstał ogromny lament, zerwały się krzyki rozpaczy i przeraźliwe wołania o pomoc (...). Po kilku minutach ucichł płacz, a w jego miejsce dał się słyszeć nierówny, ochrypły śpiew idący z przyduszonych dymem gardzieli: „Pod Twoją obronę uciekamy się, święta boża Rodzicelko! Naszymi prośbami racz nie gardzić...w potrzebch naszych...”

 

            I szła ta pieśń chropawa i nierówna, na moment przerywana spadającą deską, belką oderwana od sufitu, opadającym powoli dachem... ”

 

(T. Janduła, Ocalić od zapomnienia, Końskie 1998, s. 747)

 

 

 

Zamknięte ofiary spaliły się żywcem. W wyniku całej akcji śmierć poniosły 53 osoby, w tym 26 mężczyzn, 12 kobiet  i 15 dzieci.

 

            26.05.1968r. w Serbinowie postawiono pomnik ofiarom masowej zagłady, na którym czytamy: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”.

 

            Podobny pomnik znajduje się na Raszówce, gdzie na tablicy wypisano nazwiska wszystkich spacyfikowanych wraz z hasłem: „Ojczyzna to ziemia i groby”.

 

 

Materiał zgromadzony na podstawie książki „We włościańskim Mniowie”.